Fushat e punës

NSI kontribuon në normalizimin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës

Beograd – Prishtinë; Foto: EPA / Valdrin Xhemaj

NSI lehtëson shkëmbimin e hapur për dialogun dhe procesin e normalizimit të Brukselit midis vendimmarrësve nga shoqëria civile nga Kosova dhe Serbia. Për më tepër, NSI ofron analiza dhe rekomandime të pavarura të bazuara në prova për vendimmarrësit e përfshirë në proces.

Supozimet kryesore:

–  Ekziston një nevojë për nxitjen e një dialogu të rregullt të thelluar midis aktorëve të shoqërisë civile të angazhuar në normalizimin e marrëdhënieve nga të dy palët, në mënyrë që të jemi në gjendje të propozojmë përmirësime në dialogun e Udhës I midis zyrtarëve bazuar në një kuptim të thellë të dinamikat dhe ndjenjat politike nga të dy palët dhe NSI është i pozicionuar mirë për të lehtësuar një dialog të tillë.

–  NSI do të përfaqësojë dhe përfshijë përfaqësues të ndryshëm të komunitetit serb të Kosovës në dialogun ndërmjet aktorëve të shoqërisë civile nga anët e ndryshme, i cili do të shtojë zëra dhe perspektiva të rëndësishme në proces.

– NSI është e aftë të ofrojë analiza me cilësi të lartë duke përdorur provat e mbledhura përmes hulumtimeve cilësore dhe sasiore, dhe të prodhojë rekomandime për të cilat NSI është në gjendje të mbrojë me vendimmarrësit.

Për të parë projektet që ne jemi duke zbatuar ose kemi zbatuar në fushën e Normalizimit të marrëdhënieve / Dialogut, shihni Listën tonë të Referencës.

Ndertimi i besimit dhe ballafaqimi me te kaluaren

Iniciativa e Re Sociale mbështet qasje të ndryshme për nismat e Ndërtimit të Besimit dhe Ballafaqimit me të kaluarën midis komuniteteve

Iniciativa e Re Sociale synon te arrije disa rezultate per te permbushur kete qellim: 

– NSI do te jete kanali i tregimeve pozitive mbi maredheniet nderetnike dhe arritjen e nje publiku me te gjere duke ofruar mjete inovative te komunikimit per influencuesit vizual dhe te ceshtjeve publike (YouTubers, Instagramers, TikTokers, Gazetarët, Profesionistët dhe OSHC-të); 

NSI do të jetë thirrësi dhe lehtësues për shkëmbimin e strukturuar të qëndrimeve dhe opinioneve, duke mbështetur kështu ndërtimin e besimit dhe bashkëpunimin ndërmjet OSHC-ve që flasin në emër të grupeve të ndryshme etnike në Kosovë; 

– NSI do të mbledhë dhe përhapë kundër-narrativa dhe histori pozitive, duke krijuar kështu hapësirë për shkëmbim dhe dialog duke u partnerizuar me mediat dhe mediat digjitale në mbarë Kosovën. 

Supozimet kryesore: 

– Zgjidhjet e reja inovative për ndërtimin e besimit do të rezonojnë më mirë me qytetarët, veçanërisht me të rinjtë, dhe korniza pozitive e marrëdhënieve ndëretnike mund të zvogëloj fuqinë dhe ndikimin keqdashës të narrativave negative në të cilat ata janë socializuar;

Foto: Emerging Europej

–“Xhepat e lirisë” ose forumet, të cilat heqin kufizimet e publicitetit, do të forcojnë lidhjet midis OSHC-ve nga komunitete të ndryshme, duke rritur kështu besimin midis tyre dhe duke i lejuar ata të krijojnë koalicione më të forta për tema të rëndësishme shoqërore, veçanërisht ato që lidhen me përfshirjen e komuniteteve joshumicë; – Angazhimi i audiencave të ndryshme me narrativa të kundërta për të njëjtën temë do të zbusë stereotipet e rrënjosura për komunitetet “tjera” dhe do të adresojë ankesat nga e kaluara, gjithashtu do të përgadis terrenin për ndërtimin e besimit.

Për të parë projektet që po zbatojmë ose kemi zbatuar në fushën e DwP/ndërtimit të besimit, shihni Listën tonë të Referencës.

Pjesëmarrja qytetare

NSI po punon për rritjen e pjesëmarrjes së jo-shumicës në proceset vendimmarrëse me qëllim që të ketë shërbime më të mira dhe t'i bëjë institucionet më të përgjegjshme.

Burimi: Fotoarkivi i NSI

NSI punon për të arritur këtë qëllim si në anën e ofertës ashtu edhe në atë të kërkesës së pjesëmarrjes qytetare: 1) në anën e kërkesës, rezultatet e angazhimit tonë janë përfitimet që qytetarët kanë duke shfrytëzuar mekanizmat e pjesëmarrjes së qytetarëve, dhe 2) krijimi i hapësira komunitare të profilit të ulët të cilat do të mbështesin zërat rezonante; 3) nga ana e ofertës, rezultatet e aktiviteteve tona do të vendosen dhe do të përmirësohen mekanizmat e pjesëmarrjes në institucione (në komunat me shumicë serbe të Kosovës).

Supozimet kryesore:

– Rritja e kërkesës për shërbime më të mira do të rrisë efikasitetin e institucioneve dhe do të rrisë përgjegjshmërinë e tyre;

– Zërat tingëllues hezitojnë të flasin për shkak të natyrës jo pluraliste të arenës politike të komunitetit serb të Kosovës, por pjesëmarrja e tyre në diskutime të mbyllura në grup do t’i inkurajojë ata të flasin në të ardhmen dhe të ruajnë kapitalin social të kërkuar për çdo veprim kolektiv. ;

– Komunat me shumicë serbe të Kosovës do të jenë të hapura për bashkëpunim për çështje jo kontroverse dhe do të pranojnë mekanizmat e pjesëmarrjes së qytetarëve.

Për të parë projektet që zbatojmë ose kemi zbatuar në fushën e Pjesmarrjës Qytetare, shihni Listë tonë të Referencës.

Kosovë-Serbi deri më 2027: Katër skenarët më të mundshëm janë rezultat i disa ushtrimeve të “brainstorming” nga 13 ekspertë të politikave dhe aktivistë të shoqërisë civile nga Kosova dhe Serbia. Këta skenarë janë hartuar pa paragjykime nga pjesëmarrësit nga Serbia dhe Kosova – përkatësisht, shqiptarët dhe serbët e Kosovës – dhe shërbejnë si dokument se si ata e shohin gjendjen aktuale të qeverisjes. Qëllimi primar i tyre është të parashikojnë një të ardhme të mundshme të marrëdhënieve Kosovë-Serbi dhe kështu të provokojnë një debat mbi supozimet kryesore të nevojshme për t’i sjellë ato marrëdhënie drejt një stabiliteti të vazhdueshëm dhe për të paralajmëruar nëse këto të fundit mund të dërgojnë në drejtim të kundërt.

Në analizën Loja e numrave: Zgjidhja e çështjes së tё zhdukurve 20 vite mё vonё, merret një pasqyrë se sa progres është bërë në zgjidhjen e çështjes së personave të zhdukur në Kosovë, çfarë dështimesh janë bërë në zgjidhjen e kësaj çështje në të kaluarën. dy dekada dhe sa zyrtare mund të kontribuojë përfshirja e kësaj teme në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës në zgjidhjen e saj, me theks të veçantë në përvojat e familjarëve të të zhdukurve nga komuniteti serb në Kosovë. Hulumtimi është kryer nga Iniciativa e Re Sociale.

Në analizën e opsioneve të politikave publike Mollë e re e sherrit: KPS në dialogun për normalizim, probabiliteti i përfshirjes së çështjes së statusit të Kishës Ortodokse Serbe në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës dhe praimi i Janë shqyrtuar modelet e pjesëmarrjes së mundshme të përfaqësuesve të kishës në negociatat për komunitetet e serbëve dhe shqiptarëve të Kosovës. Hulumtimi është kryer nga Iniciativa e Re Sociale.

Raporti i Shoqërisë Civile për të Drejtat e Njeriut në Kosovë në vitin 2021

Ky dokument përbën raportin e tretë vjetor të OSHC-ve mbi situatën e të drejtave të njeriut në Kosovë për vitin 2021. Raporti është realizuar bashkërisht nga organizatat e shoqërisë civile (OSHC-të) që punojnë në një numër të gjerë fushash që kanë të bëjnë me të drejtat e njeriut. Qëllimi i këtij raporti është të shërbejë si mjet i pavarur për vlerësimin e gjendjes së përgjithshme të të drejtave të njeriut në Kosovë, duke e plotësuar kështu boshllëkun ekzistues në raportimin e përbashkët për të drejtat e njeriut në Kosovë në nivel vendor dhe ndërkombëtar, si dhe për ta shtuar bashkëpunimin dhe koordinimin mes OSHC-ve.

Në këtë raport kanë kontribuar 37 OSHC-të në vijim:

Activism Roots, Advancing Together (AT), Artpolis, Rrjeti i Gazetarisë Hulumtuese në Ballkan (BIRN), Balkan Sunowers Kosova (BSFK), Qendra e Berlinit për Ndërmjetësim të Integruar – QBNN, Qendra për Veprime Armative Sociale (QVAS), Qendra për Barazi dhe Liri (QBL), Programi i të Drejtave Civile në Kosovë (PDC/K), Platforma CiviKos, Lëvizja FOL, Forumi për Nisma Qytetare (FIQ), Qendra e Inovacionit të Graqanicës (QIG), Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), HANDIKOS, Qendra Juridike Humanitare në Kosovë (QJHK), Koalicioni i Organizatave Joqeveritare (OJQ) për Mbrojtjen e Fëmijëve (KOMF), Koalicioni K10 me OJQ-në lidere Aksioni për Nëna dhe Fëmijë (ANF), Qendra Kosovare e Arsimit (QKA), Qendra Kosovare për Rehabilitimin e Viktimave të Torturës (QKRVT), Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS), Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF), Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK), Kosova Young Lawyers (KYL), Këshilli Rinor Kosovar (KRK), Nisma Lokale LINK, Medica Gjakova, Qendra Burimore për Persona të Zhdukur (QBPZH), Rrjeti i Organizatave të Grave Rome, Ashkali dhe Egjiptiane të Kosovës (RROGRAEK), Nisma e Re Sociale (NRS), OJQ AKTIV, OJQ THY, Roma Versitas Kosova (RVK), Syri i Vizionit, Terre des Hommes Kosovo (TDH), Zëri i romëve, ashkalive dhe egjiptianëve (VoRAE), Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut – Kosovë (YIHR KS).

Raporti i Kolektivit të Kosovës – Promovimi i paqes shoqërore përmes dialogut ndëretnik në Kosovë

Në vitin 2021, Iniciativa e Re Sociale (NSI) dhe Grupi për Ndërtimin e Paqes, të mbështetur nga Trusti Ballkanik për Demokraci (BTD), e kanë bashkuar një grup njerëzish nga Kosova dhe Serbia në atë që është quajtur “Kolektivi i Kosovës” për t’i diskutuar perspektivat dhe sfidat për arritjen e paqes më të qëndrueshme në Kosovë. Aktivistë të shoqërisë civile, politikëbërës, ekspertë, studiues dhe gazetarë ishin të përfshirë në këto biseda. Për t’i zbuluar dhe kuptuar më thellë bllokadat strukturore dhe rrethanore që e dobësojnë potencialin për paqe të qëndrueshme shoqërore në Kosovë, Kolektivi Kosovës ka trajtuar grupe të ndryshme tematike në diskutimin e tyre, si: si ndikojnë zhvillimet politike në konsensusin ndëretnik ndërmjet serbëve të Kosovës dhe shqiptarëve të Kosovës për çështjet si dialogu për normalizim, përfaqësimi politik dhe autoriteti qendror; zgjedhjet dhe pjesëmarrja demokratike; potenciali për qytetari shumetnike dhe aktive; çështjet e diskutueshme që lidhen me trashëgiminë kulturore dhe ngritjen e popullizmit dhe nacionalizmit.

Qëllimi i këtij raporti është ta ofrojë një përmbledhje të diskutimeve të Kolektivit të Kosovës të zhvilluara në pesë takimet e tyre gjatë vitit 2021. Diskutimet e Kolektivit të Kosovës u strukturuan si takime gjysmë formale, Chatham House, për ta lehtësuar një diskutim të hapur mbi temat që duket se i ndajnë serbët dhe shqiptarët në Kosovë. Ajo që i bën diskutimet e Kolektivit të Kosovës të jashtëzakonshme është se ato trajtuan çështje që konsiderohen të ndjeshme (p.sh. padia për gjenocid kundër Serbisë nga Kosova), por këto takime ishin të frymëzuara, të organizuara dhe të lehtësuara tërësisht në nivelin lokal, dhe në asnjë nga takimet nuk pati njeri nga jashtë (d.m.th. “dikë nga BE-ja”) për të ndihmuar në krijimin e një mjedisi të favorshëm për diskutim. Kjo tregon aktivitetin e fuqishëm të shoqërisë civile në Kosovë dhe potencialin e saj për ta luajtur një rol më konstruktiv dhe më mundësues në procesin e përgjithshëm të normalizimit të marrëdhënieve.

Raport: Gratë në tryezën e negociatave në Kosovë

Ky raport është pjesë e projektit të PSBE-së “Përfshirja e grave në tryezën e negociatave në Kosovë”, i cili është vazhdimësi e projektit të EUSR-së (2019-2020) “Gratë në Politikë. Vetëbesimi, ndikimi dhe lidershipi efektiv. Sigurimi i proceseve të dialogut politik gjithëpërfshirës dhe të përgjegjshëm ndaj gjinisë.”

Aktivitetet e projektit u krijuan për ta parë nga afër zbatimin e Rezolutës 1325 të KSKB-së në Kosovë, veçanërisht shtyllën e fokusuar në pjesëmarrjen e grave në nismat dhe negociatat për ndërtimin e paqes.

Qëllimi i përgjithshëm i projektit ishte ta përmirësonte aftësinë e grupit të synuar të grave për t’iu qasur pozitave me përgjegjësi në negociata, si dhe për t’u angazhuar dhe avokuar për përfshirjen e grave në negociata të nivelit të lartë dhe në dialogë politikë, dhe për t’i mundësuar PSBE-së që ta vazhdojë dialogun mbi barazinë gjinore dhe fuqizimin e grave me partnerët përkatës nga shoqëria civile lokale, shoqatat profesionale, institucionet e Kosovës dhe praninë e bashkësisë ndërkombëtare në Kosovë.

Kolektivi i Kosovës-ÇFARË PO NDODH ME QASJEN E RE TË KURTIT PËR INTEGRIMIN E SERBËVE TË KOSOVËS

Më 15 maj 2021, Iniciativa e Re Sociale (NSI) dhe Peacebuilding Group organizuan një diskutim me aktivistë të OSHC-ve shqiptare dhe serbe, studiues, gazetarë dhe akademikë në Ferizaj / Uroševac. Pas thirrjeve të Kryeministrit të sapo zgjedhur Albin Kurti për dialog të brendshëm [ndër-etnik], diskutimi u zhvillua rreth mundësive të ndryshme mbi integrimin e serbëve të Kosovës dhe perspektivat në të ardhmen.

Përfundimet që dolën si rezultat i këtij diskutimi, të përmbledhura nga Ardit Orana mund të shkarkohen këtu, përmbledhja është në dispozicion vetëm në gjuhën angleze

Organizatat e shoqërisë civile në komunitetin serb në Kosovë: Në mes të perceptimeve dhe prezantimeve

Ky botim u realizua në kuadër të projektit OPEN të implementuar nga Fondacioni i Kosovës për Shoqëri të Hapur (KFOS) në bashkëpunim me organizatat Iniciativa e re shoqërore dhe Forumi për Zhvillim dhe Bashkëpunim Multietnik. Pikëpamjet e shprehura në këtë botim janë të autorëve të studimit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërish pikëpamjet e KFOS.

Qëllimi i përgjithshëm i hulumtimit është të sigurojë të dhëna të matshme mbi rolin dhe kontributin e organizatave të shoqërisë civile në hapjen dhe demokracinë e komunitetit serb në Kosovë.

Numri i organizatave të shoqërisë civile në Kosovë vazhdon të rritet çdo vit, me një prani dominuese disi konstant në masë në Prishtinë, Mitrovicë dhe Prizren. Deri në vitin 2018, ministria kompetente ka regjistruar gjithsej 9,015 organizata joqeveritare vendase dhe 530 të huaja dhe ndërkombëtare. Prej tyre, 96% janë regjistruar si shoqata, ndërsa vetëm 4% janë regjistruar si fondacione. Sidoqoftë, duhet të merret parasysh se shumë shoqata, iniciativa qytetare, klube, grupe fetare veprojnë në mënyrë joformale, pa status ligjor dhe kapacitete financiare.

Partitë politike të serbeve të Kosovës në sistemin politik kosovar: Nga pluralizmi në monizëm

“Demokracia, hapja dhe perspektiva e komunitetit serb në Kosovë – Open” është një nismë e re e Fondacionit të Kosovës për Shoqëri të Hapur (KFOS), e filluar në vitin 2020. Open zbatohet në bashkëpunim me nëntë organizata të shoqërisë civile që veprojnë në komunitetin serb në Kosovë.

Qëllimi i përgjithshëm i nismës së re është të zhvillojë një hapësirë të hapur dhe dinamike për diskutim brenda komunitetit serb, në mes të komunitetit serb dhe komuniteteve të tjera, si dhe institucioneve në Kosovë.

Partitë politike dhe politika serbëve të Kosovës u zhvilluan në një mjedis kompleks socio-politik. Të nxënë midis një çekani dhe kudhre, varësisë politiko-ekonomike dhe besnikërisë së kërkuar nga Beogradi, si dhe presionit për të marrë pjesë në jetën politike të Kosovës, serbët e Kosovës, përkundër përpjekjeve të shumta, ishin përgjithësisht të kufizuar në artikulimin e politikave të tyre. Të ballafaquar me një deficit demografik, emigracion, mungesë të potencialit njerëzor, si dhe humbje të elitës intelektuale dhe akademike, ata ishin kryesisht (përveç në momente të rralla) të dënuar të jenë një instrument politik, por jo një akter i rëndësishëm politik.

E-Komunat: Një hap drejt pjesëmarrjes së plotë qytetare

Që nga themelimi i saj deri më sot, ekziston një trend në rritje në numrin e përdoruesve të platformave E-Komunat, si dhe në numrin e njerëzve që përdorin mekanizmat për pjesëmarrjen e qytetarëve.

– Duke përdorur E-Komunat, qytetarët morën përgjigje për 51 pyetje nga kryetarët e tyre;

– Përmes sistemit 48-orësh, gjithsej 54 kërkesa janë dërguar në komuna;

– Në periudhën e fundit, E-Komunat përdoren gjithashtu për konsultime publike në internet, dhe deri më tani janë kryer gjithsej 5;

– Duke njohur rritjen e interesit midis qytetarëve, NSI përktheu platformat në gjuhën shqipe.

NSI zhvilloi një pyetësor në internet për të mbledhur pikëpamjet e qytetarëve dhe për të marrë rekomandime për përmirësimin e E-Komunave.