Fushat e punës

NSI kontribuon në normalizimin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës

Beograd – Prishtinë; Foto: EPA / Valdrin Xhemaj

NSI lehtëson shkëmbimin e hapur për dialogun dhe procesin e normalizimit të Brukselit midis vendimmarrësve nga shoqëria civile nga Kosova dhe Serbia. Për më tepër, NSI ofron analiza dhe rekomandime të pavarura të bazuara në prova për vendimmarrësit e përfshirë në proces.

Supozimet kryesore:

–  Ekziston një nevojë për nxitjen e një dialogu të rregullt të thelluar midis aktorëve të shoqërisë civile të angazhuar në normalizimin e marrëdhënieve nga të dy palët, në mënyrë që të jemi në gjendje të propozojmë përmirësime në dialogun e Udhës I midis zyrtarëve bazuar në një kuptim të thellë të dinamikat dhe ndjenjat politike nga të dy palët dhe NSI është i pozicionuar mirë për të lehtësuar një dialog të tillë.

–  NSI do të përfaqësojë dhe përfshijë përfaqësues të ndryshëm të komunitetit serb të Kosovës në dialogun ndërmjet aktorëve të shoqërisë civile nga anët e ndryshme, i cili do të shtojë zëra dhe perspektiva të rëndësishme në proces.

– NSI është e aftë të ofrojë analiza me cilësi të lartë duke përdorur provat e mbledhura përmes hulumtimeve cilësore dhe sasiore, dhe të prodhojë rekomandime për të cilat NSI është në gjendje të mbrojë me vendimmarrësit.

Për të parë projektet që ne jemi duke zbatuar ose kemi zbatuar në fushën e Normalizimit të marrëdhënieve / Dialogut, shihni Listën tonë të Referencës.

Ndertimi i besimit dhe ballafaqimi me te kaluaren

Iniciativa e Re Sociale mbështet qasje të ndryshme për nismat e Ndërtimit të Besimit dhe Ballafaqimit me të kaluarën midis komuniteteve

Iniciativa e Re Sociale synon te arrije disa rezultate per te permbushur kete qellim: 

– NSI do te jete kanali i tregimeve pozitive mbi maredheniet nderetnike dhe arritjen e nje publiku me te gjere duke ofruar mjete inovative te komunikimit per influencuesit vizual dhe te ceshtjeve publike (YouTubers, Instagramers, TikTokers, Gazetarët, Profesionistët dhe OSHC-të); 

NSI do të jetë thirrësi dhe lehtësues për shkëmbimin e strukturuar të qëndrimeve dhe opinioneve, duke mbështetur kështu ndërtimin e besimit dhe bashkëpunimin ndërmjet OSHC-ve që flasin në emër të grupeve të ndryshme etnike në Kosovë; 

– NSI do të mbledhë dhe përhapë kundër-narrativa dhe histori pozitive, duke krijuar kështu hapësirë për shkëmbim dhe dialog duke u partnerizuar me mediat dhe mediat digjitale në mbarë Kosovën. 

Supozimet kryesore: 

– Zgjidhjet e reja inovative për ndërtimin e besimit do të rezonojnë më mirë me qytetarët, veçanërisht me të rinjtë, dhe korniza pozitive e marrëdhënieve ndëretnike mund të zvogëloj fuqinë dhe ndikimin keqdashës të narrativave negative në të cilat ata janë socializuar;

Foto: Emerging Europej

–“Xhepat e lirisë” ose forumet, të cilat heqin kufizimet e publicitetit, do të forcojnë lidhjet midis OSHC-ve nga komunitete të ndryshme, duke rritur kështu besimin midis tyre dhe duke i lejuar ata të krijojnë koalicione më të forta për tema të rëndësishme shoqërore, veçanërisht ato që lidhen me përfshirjen e komuniteteve joshumicë; – Angazhimi i audiencave të ndryshme me narrativa të kundërta për të njëjtën temë do të zbusë stereotipet e rrënjosura për komunitetet “tjera” dhe do të adresojë ankesat nga e kaluara, gjithashtu do të përgadis terrenin për ndërtimin e besimit.

Për të parë projektet që po zbatojmë ose kemi zbatuar në fushën e DwP/ndërtimit të besimit, shihni Listën tonë të Referencës.

Pjesëmarrja qytetare

NSI po punon për rritjen e pjesëmarrjes së jo-shumicës në proceset vendimmarrëse me qëllim që të ketë shërbime më të mira dhe t'i bëjë institucionet më të përgjegjshme.

Burimi: Fotoarkivi i NSI

NSI punon për të arritur këtë qëllim si në anën e ofertës ashtu edhe në atë të kërkesës së pjesëmarrjes qytetare: 1) në anën e kërkesës, rezultatet e angazhimit tonë janë përfitimet që qytetarët kanë duke shfrytëzuar mekanizmat e pjesëmarrjes së qytetarëve, dhe 2) krijimi i hapësira komunitare të profilit të ulët të cilat do të mbështesin zërat rezonante; 3) nga ana e ofertës, rezultatet e aktiviteteve tona do të vendosen dhe do të përmirësohen mekanizmat e pjesëmarrjes në institucione (në komunat me shumicë serbe të Kosovës).

Supozimet kryesore:

– Rritja e kërkesës për shërbime më të mira do të rrisë efikasitetin e institucioneve dhe do të rrisë përgjegjshmërinë e tyre;

– Zërat tingëllues hezitojnë të flasin për shkak të natyrës jo pluraliste të arenës politike të komunitetit serb të Kosovës, por pjesëmarrja e tyre në diskutime të mbyllura në grup do t’i inkurajojë ata të flasin në të ardhmen dhe të ruajnë kapitalin social të kërkuar për çdo veprim kolektiv. ;

– Komunat me shumicë serbe të Kosovës do të jenë të hapura për bashkëpunim për çështje jo kontroverse dhe do të pranojnë mekanizmat e pjesëmarrjes së qytetarëve.

Për të parë projektet që zbatojmë ose kemi zbatuar në fushën e Pjesmarrjës Qytetare, shihni Listë tonë të Referencës.

Ky dokument përbën raportin vjetor të OSHC-ve mbi situatën e të drejtave të njeriut në Kosovë për vitin 2022. Raporti është realizuar bashkërisht nga organizatat e shoqërisë civile (OSHC-të) që punojnë në një numër të gjerë fushash që kanë të bëjnë me të drejtat e njeriut. Qëllimi i këtij raporti është të shërbejë si mjet i pavarur për vlerësimin e gjendjes së përgjithshme të të drejtave të njeriut në Kosovë, duke e plotësuar kështu boshllëkun ekzistues në raportimin e përbashkët për të drejtat e njeriut në Kosovë në nivel vendor dhe ndërkombëtar, si dhe për ta shtuar bashkëpunimin dhe koordinimin mes OSHC-ve.

37 OShC-të vijuese kontribuan në këtë raport:

Activism Roots, Advancing Together (AT), Artpolis, Balkan Sunflowers Kosova (BSFK), Rrjeti i Gazetarisë Hulumtuese në Ballkan (BIRN Kosova),
Qendra për Barazi dhe Liri (CEL Kosova), Programi për të Drejtat Civile në Kosovë (CRP/K), Qendra për Ndihmë Juridike dhe Zhvillim Rajonal (CLARD), Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve në Kosovë (KOMF), Demokracia për Zhvillim (D4D), Lëvizja FOL, Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), Shoqata e Paraplegjikëve dhe e Paralizës së Fëmijëve të Kosovës (Handikos), Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS), Qendra Kosovare për Studime Gjinore (QKSGj), Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT), Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF), Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK), Kosovo Women for Women (KW4W), Kosovo Young Lawyers (KYL), Qendra Burimore për Persona të Zhdukur (QBPZh), Rrjeti i Organizatave të Grave Rome, Ashkali dhe Egjiptase të Kosovës (RROGRAEK), Iniciativa e Re Sociale (IRS), OJQ Aktiv, Nevo Koncepti, Partners Kosova, Roma in Action (RIA), Reconciliation Empowering Communities (REC), Roma Versitas Kosovo (RVK), Save the Children Kosovo, Syri i Vizionit, Terre des Hommes Kosovo, Zëri i Romëve, Ashkalive dhe Egjiptasve (VoRAE), Vullnetaret e Qytetit (VEQ), Kuvendi Rinor i Ferizajt (KRF), Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut – Kosovë (YIHR KS), YMCA Kosovë

Iniciativa e Re Sociale (NSI) mbajti një diskutim më 10 mars 2023, i cili mblodhi së bashku aktivistëtë OSHC-ve , analistë dhe hulumtues shqiptarë dhe serbë në Brezovicë/Brezovica. Fokusi kryesor i diskutimit ishte takimi i 27 shkurtit në Bruksel, temat e diskutuara gjatë takimit dhe nëse ekziston një rrugë përpara për Asociacionin/Bashkësinë e komunave me shumicë serbe. Diskutimi ofroi një platformë për të gjithë pjesëmarrësit për të shprehur pikëpamjet dhe opinionet e tyre për këtë çështje, si dhe për dialogun Prishtinë-Beograd në përgjithësi.

Shpëtim Gashi ka përmbledhur konkluzionet që kanë dalë nga diskutimi, ndërsa dokumentin mund ta shkarkoni këtu. Publikimi është i qasëshëm vetëm në anglisht.

Çështjet politike në vijimësi dhe tensionet e pazgjidhura ndërmjet komuniteteve si rezultat i luftës në Kosovë në vitin 1999 vazhdojnë të paraqesin pengesa për avancimin e marrëdhënieve ndëretnike në vend. Bashkëpunimi ndëretnik në Kosovë, veçanërisht ndërmjet shqiptarëve të Kosovës dhe serbëve të Kosovës, ende pengohet nga trajtimi joadekuat i krimeve të luftës, krimeve kundër njerëzimit dhe shkeljeve të të drejtave të njeriut.

Deri më sot, përpjekjet për të thyer ngërçin në marrëdhëniet ndëretnike janë bërë kryesisht në margjinat e dialogut Kosovë-Serbi, i cili filloi në vitin 2011, duke lënë në hije procesin e mundshëm të pajtimit dhe bashkëpunimit shoqëror. Si rezultat, në vend të një debati shoqëror që përpiqet të zbulojë të përbashkëtat dhe të minimizojë pabarazitë, perspektiva e popullatës serbe dhe shqiptare në Kosovë në lidhje me gjendjen e marrëdhënieve dhe bashkëpunimit të tyre të ndërsjellë ka mbetur disi e mjegullt dhe me prirje ndaj proceseve politike.

Prandaj, ky raport synon të pasqyrojë pikëpamjet e këtyre dy komuniteteve për statusin e marrëdhënieve dhe bashkëpunimit ndëretnik në Kosovë bazuar në gjetjet e anketës së realizuar si pjesë e projektit “FIECR – Nxitja e bashkëpunimit dhe pajtimit ndëretnik”, i cili u nis nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) dhe Iniciativa e Re Sociale (NSI) nga fundi i tetorit dhe fillimi i nëntorit 2022.

Raporti përbëhet nga katër kapituj kryesorë. Kapitulli i parë përmbledh perceptimet e qytetarëve për gjendjen e marrëdhënieve ndëretnike në Kosovë, ndërsa pasohet nga kapitulli i dytë me fokus në pikëpamjet e qytetarëve për bashkëpunimin ndëretnik. Nga ana tjetër, kapitujt tre dhe katër ofrojnë një përmbledhje të gjetjeve të anketës në lidhje me përfaqësimin e perceptuar të komunitetit shqiptar dhe serb në institucionet e nivelit komunal dhe qendror, si dhe pranimin e grupeve të tjera etnike në komunitetet e tyre përkatëse.

Koha për Integrim të Mençur në Nivel të Komunitetit: Sfidat dhe mundësitë për përmirësimin e marrëdhënieve ndëretnike në Kosovë nga perspektiva vendore dhe ndërkombëtare

Ky raport ofron një analizë të perceptimeve vendore dhe ndërkombëtare për gjendjen e marrëdhënieve dhe bashkëpunimit ndëretnik në Kosovë. Raporti bazohet në diskutimet që janë zhvilluar në një fokus grup me të rinjtë kosovarë, si dhe në intervistat personale të gjysmëstrukturuara me akterët kyçë nga shoqëria civile dhe sektori publik. Qëllimi i këtij raporti është që të ndihmojë për të kuptuar më mirë se cilat janë disa nga sfidat e marrëdhënieve ndëretnike në Kosovë, si dhe mundësitë për avancimin e bashkëpunimit ndëretnik.

Koha për integrim të mençur në nivel te komunitet: Sfidat dhe mundësitë për përmirësimin e marrëdhënieve ndëretnike në Kosovë nga perspektiva vendore dhe ndërkombëtare

Ky raport ofron një analizë të perceptimeve vendore dhe ndërkombëtare për gjendjen e marrëdhënieve dhe bashkëpunimit ndëretnik në Kosovë. Raporti bazohet në diskutimet që janë zhvilluar në një fokus grup me të rinjtë kosovarë, si dhe në intervistat personale të gjysmëstrukturuara me akterët kyçë nga shoqëria civile dhe sektori publik. Qëllimi i këtij raporti është që të ndihmojë për të kuptuar më mirë se cilat janë disa nga sfidat e marrëdhënieve ndëretnike në Kosovë, si dhe mundësitë për avancimin e bashkëpunimit ndëretnik.

Kosovë-Serbi deri më 2027: Katër skenarët më të mundshëm janë rezultat i disa ushtrimeve të “brainstorming” nga 13 ekspertë të politikave dhe aktivistë të shoqërisë civile nga Kosova dhe Serbia. Këta skenarë janë hartuar pa paragjykime nga pjesëmarrësit nga Serbia dhe Kosova – përkatësisht, shqiptarët dhe serbët e Kosovës – dhe shërbejnë si dokument se si ata e shohin gjendjen aktuale të qeverisjes. Qëllimi primar i tyre është të parashikojnë një të ardhme të mundshme të marrëdhënieve Kosovë-Serbi dhe kështu të provokojnë një debat mbi supozimet kryesore të nevojshme për t’i sjellë ato marrëdhënie drejt një stabiliteti të vazhdueshëm dhe për të paralajmëruar nëse këto të fundit mund të dërgojnë në drejtim të kundërt.

Në analizën Loja e numrave: Zgjidhja e çështjes së tё zhdukurve 20 vite mё vonё, merret një pasqyrë se sa progres është bërë në zgjidhjen e çështjes së personave të zhdukur në Kosovë, çfarë dështimesh janë bërë në zgjidhjen e kësaj çështje në të kaluarën. dy dekada dhe sa zyrtare mund të kontribuojë përfshirja e kësaj teme në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës në zgjidhjen e saj, me theks të veçantë në përvojat e familjarëve të të zhdukurve nga komuniteti serb në Kosovë. Hulumtimi është kryer nga Iniciativa e Re Sociale.

Në analizën e opsioneve të politikave publike Mollë e re e sherrit: KPS në dialogun për normalizim, probabiliteti i përfshirjes së çështjes së statusit të Kishës Ortodokse Serbe në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës dhe praimi i Janë shqyrtuar modelet e pjesëmarrjes së mundshme të përfaqësuesve të kishës në negociatat për komunitetet e serbëve dhe shqiptarëve të Kosovës. Hulumtimi është kryer nga Iniciativa e Re Sociale.

Raporti i Shoqërisë Civile për të Drejtat e Njeriut në Kosovë në vitin 2021

Ky dokument përbën raportin e tretë vjetor të OSHC-ve mbi situatën e të drejtave të njeriut në Kosovë për vitin 2021. Raporti është realizuar bashkërisht nga organizatat e shoqërisë civile (OSHC-të) që punojnë në një numër të gjerë fushash që kanë të bëjnë me të drejtat e njeriut. Qëllimi i këtij raporti është të shërbejë si mjet i pavarur për vlerësimin e gjendjes së përgjithshme të të drejtave të njeriut në Kosovë, duke e plotësuar kështu boshllëkun ekzistues në raportimin e përbashkët për të drejtat e njeriut në Kosovë në nivel vendor dhe ndërkombëtar, si dhe për ta shtuar bashkëpunimin dhe koordinimin mes OSHC-ve.

Në këtë raport kanë kontribuar 37 OSHC-të në vijim:

Activism Roots, Advancing Together (AT), Artpolis, Rrjeti i Gazetarisë Hulumtuese në Ballkan (BIRN), Balkan Sunowers Kosova (BSFK), Qendra e Berlinit për Ndërmjetësim të Integruar – QBNN, Qendra për Veprime Armative Sociale (QVAS), Qendra për Barazi dhe Liri (QBL), Programi i të Drejtave Civile në Kosovë (PDC/K), Platforma CiviKos, Lëvizja FOL, Forumi për Nisma Qytetare (FIQ), Qendra e Inovacionit të Graqanicës (QIG), Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), HANDIKOS, Qendra Juridike Humanitare në Kosovë (QJHK), Koalicioni i Organizatave Joqeveritare (OJQ) për Mbrojtjen e Fëmijëve (KOMF), Koalicioni K10 me OJQ-në lidere Aksioni për Nëna dhe Fëmijë (ANF), Qendra Kosovare e Arsimit (QKA), Qendra Kosovare për Rehabilitimin e Viktimave të Torturës (QKRVT), Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS), Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF), Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK), Kosova Young Lawyers (KYL), Këshilli Rinor Kosovar (KRK), Nisma Lokale LINK, Medica Gjakova, Qendra Burimore për Persona të Zhdukur (QBPZH), Rrjeti i Organizatave të Grave Rome, Ashkali dhe Egjiptiane të Kosovës (RROGRAEK), Nisma e Re Sociale (NRS), OJQ AKTIV, OJQ THY, Roma Versitas Kosova (RVK), Syri i Vizionit, Terre des Hommes Kosovo (TDH), Zëri i romëve, ashkalive dhe egjiptianëve (VoRAE), Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut – Kosovë (YIHR KS).

Raporti i Kolektivit të Kosovës – Promovimi i paqes shoqërore përmes dialogut ndëretnik në Kosovë

Në vitin 2021, Iniciativa e Re Sociale (NSI) dhe Grupi për Ndërtimin e Paqes, të mbështetur nga Trusti Ballkanik për Demokraci (BTD), e kanë bashkuar një grup njerëzish nga Kosova dhe Serbia në atë që është quajtur “Kolektivi i Kosovës” për t’i diskutuar perspektivat dhe sfidat për arritjen e paqes më të qëndrueshme në Kosovë. Aktivistë të shoqërisë civile, politikëbërës, ekspertë, studiues dhe gazetarë ishin të përfshirë në këto biseda. Për t’i zbuluar dhe kuptuar më thellë bllokadat strukturore dhe rrethanore që e dobësojnë potencialin për paqe të qëndrueshme shoqërore në Kosovë, Kolektivi Kosovës ka trajtuar grupe të ndryshme tematike në diskutimin e tyre, si: si ndikojnë zhvillimet politike në konsensusin ndëretnik ndërmjet serbëve të Kosovës dhe shqiptarëve të Kosovës për çështjet si dialogu për normalizim, përfaqësimi politik dhe autoriteti qendror; zgjedhjet dhe pjesëmarrja demokratike; potenciali për qytetari shumetnike dhe aktive; çështjet e diskutueshme që lidhen me trashëgiminë kulturore dhe ngritjen e popullizmit dhe nacionalizmit.

Qëllimi i këtij raporti është ta ofrojë një përmbledhje të diskutimeve të Kolektivit të Kosovës të zhvilluara në pesë takimet e tyre gjatë vitit 2021. Diskutimet e Kolektivit të Kosovës u strukturuan si takime gjysmë formale, Chatham House, për ta lehtësuar një diskutim të hapur mbi temat që duket se i ndajnë serbët dhe shqiptarët në Kosovë. Ajo që i bën diskutimet e Kolektivit të Kosovës të jashtëzakonshme është se ato trajtuan çështje që konsiderohen të ndjeshme (p.sh. padia për gjenocid kundër Serbisë nga Kosova), por këto takime ishin të frymëzuara, të organizuara dhe të lehtësuara tërësisht në nivelin lokal, dhe në asnjë nga takimet nuk pati njeri nga jashtë (d.m.th. “dikë nga BE-ja”) për të ndihmuar në krijimin e një mjedisi të favorshëm për diskutim. Kjo tregon aktivitetin e fuqishëm të shoqërisë civile në Kosovë dhe potencialin e saj për ta luajtur një rol më konstruktiv dhe më mundësues në procesin e përgjithshëm të normalizimit të marrëdhënieve.