{"id":30447,"date":"2022-12-13T11:56:06","date_gmt":"2022-12-13T10:56:06","guid":{"rendered":"https:\/\/newsocialinitiative.org\/?post_type=news&#038;p=30447"},"modified":"2023-01-12T12:29:38","modified_gmt":"2023-01-12T11:29:38","slug":"publikim-i-studimit-vleresues-ballafaqimi-me-te-kaluaren-mbijetimi-i-se-tashmes-situata-dhe-nevojat-e-viktimave-civile-te-luftes-ne-serbi-kosove-dhe-maqedoni-te-veriut","status":"publish","type":"news","link":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/news\/publikim-i-studimit-vleresues-ballafaqimi-me-te-kaluaren-mbijetimi-i-se-tashmes-situata-dhe-nevojat-e-viktimave-civile-te-luftes-ne-serbi-kosove-dhe-maqedoni-te-veriut\/","title":{"rendered":"<strong>Publikim i studimit vler\u00ebsues \u201cBallafaqimi me t\u00eb kaluar\u00ebn, mbijetimi i s\u00eb tashmes\u201d: Situata dhe nevojat e viktimave civile t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Serbi, Kosov\u00eb dhe Maqedoni t\u00eb Veriut<\/strong>\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Publikim i studimit vler\u00ebsues \u201cBallafaqimi me t\u00eb kaluar\u00ebn, mbijetimi i s\u00eb tashmes\u201d: Situata dhe nevojat e viktimave civile t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Serbi, Kosov\u00eb dhe Maqedoni t\u00eb Veriut<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/newsocialinitiative.org\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/viber_image_2023-01-12_11-59-40-898-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30448\" srcset=\"http:\/\/newsocialinitiative.org\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/viber_image_2023-01-12_11-59-40-898-1024x682.jpg 1024w, http:\/\/newsocialinitiative.org\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/viber_image_2023-01-12_11-59-40-898-300x200.jpg 300w, http:\/\/newsocialinitiative.org\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/viber_image_2023-01-12_11-59-40-898-768x512.jpg 768w, http:\/\/newsocialinitiative.org\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/viber_image_2023-01-12_11-59-40-898-1536x1023.jpg 1536w, http:\/\/newsocialinitiative.org\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/viber_image_2023-01-12_11-59-40-898.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb konsorcium nd\u00ebrkomb\u00ebtar i organizatave joqeveritare t\u00eb fokusuara m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb pun\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale ka publikuar studimin e par\u00eb vler\u00ebsues q\u00eb shqyrton situat\u00ebn dhe nevojat e viktimave civile t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Serbi, Kosov\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut t\u00eb titulluar \u201cBallafaqimi me t\u00eb kaluar\u00ebn, mbijetimi i s\u00eb tashmes\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Studimi \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e projektit \u201cFuqizimi i Z\u00ebrave Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs t\u00eb Viktimave, Transformimi i Narrativeve\u201d (SIVV). Ky projekt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nism\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt e zbatuar n\u00eb Kosov\u00eb, Serbi dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, nga L\u00ebvizja Paq\u00ebsore PAX, Qendra Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Drejt\u00ebsi Tranzicionale (ICTJ), Integra, Iniciativa e Re Sociale (NSI), Iniciativat Qytetare (CI) dhe Aksioni Paq\u00ebsor (PA), financuar nga Bashkimi Evropian n\u00eb vler\u00eb prej 982.000 euro.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ky studim zbulon se mbi 20 vjet q\u00eb nga luft\u00ebrat e shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb Jugosllavis\u00eb, Lufta e Kosov\u00ebs 1998\u20131999 dhe konflikti i armatosur i vitit 2001 n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, shum\u00eb viktima dhe grupe t\u00eb tjera t\u00eb prekura nga konflikti ende luftojn\u00eb me trash\u00ebgimin\u00eb e l\u00ebn\u00eb nga e kaluara e dhunshme. Shumica e viktimave n\u00eb t\u00eb tre vendet jan\u00eb ende duke k\u00ebrkuar korrigjim, t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, drejt\u00ebsi dhe njohje sociale. Shumica p\u00ebrjetojn\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi serioze socio-ekonomike, kan\u00eb pengesa n\u00eb p\u00ebrmbushjen e t\u00eb drejtave t\u00eb tyre dhe p\u00ebrballen me traumat e pasluft\u00ebs.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Viktimat e luft\u00ebs dhe grupet e tjera t\u00eb prekura ndajn\u00eb nevoja t\u00eb krahasueshme \u2013 nevoja p\u00ebr t\u00eb ditur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka ndodhur me t\u00eb vdekurit ose t\u00eb zhdukurit; t\u00eb ket\u00eb mb\u00ebshtetje ligjore p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar drejt\u00ebsi p\u00ebr krimet; njohja e statusit t\u00eb tyre si viktima, pavar\u00ebsisht nga p\u00ebrkat\u00ebsia e tyre etnike; mb\u00ebshtetje ekonomike dhe psikologjike; dhe p\u00ebrkujtim t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb arritur prioritetet e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur misionin, viktimat e luft\u00ebs dhe grupet e tjera t\u00eb prekura gjithashtu kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje teknike n\u00eb fushat e m\u00ebposhtme:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>hartim dhe bashkim me viktima t\u00eb tjera me nevoja dhe p\u00ebrvoja t\u00eb ngjashme,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>p\u00ebrfshirje t\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb grupet e ndryshme t\u00eb mund t\u00eb organizohen dhe t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb veten dhe mbrojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>mb\u00ebshtetje financiare p\u00ebr t\u00eb mbajtur grupin e tyre (jo)formal t\u00eb viktimave dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb brezat e rinj n\u00eb misionin e tyre,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>ngritja e kapaciteteve n\u00eb fushata p\u00ebrfaq\u00ebsimi, lobimi dhe zhvillimi,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>t\u00eb kuptuarit e parimeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale p\u00ebr t\u00eb vendosur p\u00ebrvojat e tyre n\u00eb nj\u00eb kontekst m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb shoq\u00ebror, duke kontribuar gjithashtu n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb paq\u00ebsore,&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nd\u00ebrgjegj\u00ebsim dhe kuptim i aspekteve gjinore t\u00eb vuajtjes dhe nevojave specifike t\u00eb grave,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>krijim i partneriteteve, si me grupet e tjera t\u00eb viktimave, ashtu edhe me OJQ-t\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar zgjerimin e fokusit t\u00eb tyre n\u00eb aspektin gjinor, p\u00ebr t\u00eb forcuar pozicionin e tyre p\u00ebrfaq\u00ebsues dhe p\u00ebr t\u00eb rritur aft\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr menaxhim projektesh,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>ndihm\u00eb teknike p\u00ebr t\u00eb ndihmuar shoqatat t\u00eb forcojn\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e tyre financiare, aft\u00ebsit\u00eb menaxhuese dhe burimet njer\u00ebzore.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Hulumtimi gjithashtu thekson \u00e7\u00ebshtjet shtes\u00eb q\u00eb duhen trajtuar m\u00eb gjer\u00ebsisht, si depolitizimi i p\u00ebrvojave dhe misionit t\u00eb viktimave gjat\u00eb luft\u00ebs, njohja e aspekteve gjinore t\u00eb vuajtjeve dhe nevojave specifike t\u00eb grave viktima dhe t\u00eb mbijetuara, si dhe krijimi i nj\u00eb kulture t\u00eb kujtimit t\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb dhunshme t\u00eb bazuar n\u00eb multiperspektiv\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Publikimi u publikua n\u00eb ngjarje t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb Prishtin\u00eb m\u00eb 29 n\u00ebntor, n\u00eb Beograd m\u00eb 2 dhjetor, dhe n\u00eb Shkup m\u00eb 13 dhjetor. \u00cbsht\u00eb n\u00eb dispozicion n\u00eb anglisht, serbisht, shqip dhe maqedonisht dhe do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb dispozicion online.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Projekti SIVV financohet n\u00ebp\u00ebrmjet Instrumentit t\u00eb Sh\u00ebrbimit t\u00eb Politik\u00ebs s\u00eb Jashtme t\u00eb BE-s\u00eb (FPI) me q\u00ebllim t\u00eb gjenerimit t\u00eb mb\u00ebshtetjes komb\u00ebtare dhe rajonale p\u00ebr proceset e drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale q\u00eb integrojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kuptimplote nevojat dhe k\u00ebrkesat e viktimave dhe grupeve t\u00eb tjera t\u00eb prekura nga konflikti dhe q\u00eb luftojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive urrejtjen dhe fjalimin nacionalist.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mb\u00ebshtetja e FPI-s\u00eb plot\u00ebson ndihm\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fush\u00eb t\u00eb financuar nga Instrumenti i Para-Aderimit (IPA). \u00c7do vit, BE-ja ofron mbi 1.5 milion euro financim p\u00ebr juridiksionet e ish-Jugosllavis\u00eb p\u00ebr ngritjen e kapaciteteve, shtrirjen, mb\u00ebshtetjen p\u00ebr viktimat dhe k\u00ebrkimin e personave t\u00eb zhdukur. Q\u00ebllimi p\u00ebrfundimtar i BE-s\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb paqen dhe stabilitetin duke rivendosur besimin midis qytetar\u00ebve dhe shoq\u00ebrive, t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb pajtimin dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-black-color has-text-color\">&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Publikim i studimit vler\u00ebsues \u201cBallafaqimi me t\u00eb kaluar\u00ebn, mbijetimi i s\u00eb tashmes\u201d: Situata dhe nevojat e viktimave civile t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Serbi, Kosov\u00eb dhe Maqedoni t\u00eb Veriut Nj\u00eb konsorcium nd\u00ebrkomb\u00ebtar i organizatave joqeveritare t\u00eb fokusuara m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb pun\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale ka publikuar&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":30464,"parent":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[],"class_list":["post-30447","news","type-news","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/news\/30447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30447"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/news\/30447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30473,"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/news\/30447\/revisions\/30473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30464"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/newsocialinitiative.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}